In De mannen Beekman trekken Heintje, Matje en Hendrik het uniform aan, en dat brengt je vanzelf bij Johan Fabricius. Ook zijn held is een eenvoudige jongen die als soldaat zijn vertrouwde omgeving verlaat, beschreven met dezelfde milde lach om een ouder Nederland.
Theo Thijssen begon Schoolland als feuilleton in een onderwijzersblad, en die liefde voor schooljongens deelt hij met Kortooms. Wie het internaatsdeel van Beekman en Beekman het leukst vond, leest hier het schoolleven van een eeuw geleden van binnenuit.
Gedeeld: historische setting, met humor en toegankelijk
Jeugdland en Het internaat leunen op herinneringen aan school en kattenkwaad, en Godfried Bomans schreef daar zijn eigen klassieker over. Waar Kortooms volks en hartelijk is, laat Bomans een verteller met gespeelde ernst over zijn eigen jeugd oreren.
Gedeeld: historische setting, met humor en toegankelijk
De negenjarige Erik Pinksterblom kan de avond voor een proefwerk niet slapen. Net als in Jeugdland kijk je door de ogen van een jongen, maar Bomans maakt er een sprookje van in plaats van een kwajongensverhaal.
Na de drie jongens Beekman krijg je bij Kortooms een heel ander type: oom Theodoor, groot van gestalte en nog groter in zijn eetlust en zijn sterke verhalen. Dezelfde volkse vertelstem, nu in losse verhalen.
Danny keert terug uit de Eerste Wereldoorlog en erft twee huisjes in de heuvels boven Monterey. John Steinbeck schrijft over een vriendengroep die net zo onafscheidelijk is als de Beekmannen met Hendrik van Ham, met een melancholieker randje.
De tweeling Beekman en Hendrik van Ham halen samen streken uit die altijd net uit de hand lopen. Bij Wodehouse is het een rijke vrijgezel die zich in de nesten werkt en een slimme knecht die hem eruit haalt: Engelser en deftiger, met hetzelfde plezier in kattenkwaad.
Cannery Row is de straat van de sardinefabrieken in Monterey tijdens de crisisjaren, vol buitenbeentjes die op elkaar passen. Steinbeck heeft dezelfde warme blik op een groepje vrienden als Kortooms op Heintje, Matje en Hendrik.
Van kostschool naar volwassenheid: Kortooms volgt zijn drie jongens door die jaren heen. Raoul de Jong pakt hetzelfde kantelpunt in een eigentijdse, rommelige vorm, met een held die net van school komt en alles tegelijk wil.
Tire Pressure speelde in de jaren tachtig in buurthuizen en op braderieën, en Nico Dijkshoorn maakt van die band een komisch vriendenverhaal. Zoals de tweeling en Hendrik samen door dik en dun gaan, zo blijven deze muzikanten bij elkaar.
Wat de Beekmannen als jongens uithalen, doen de bejaarde vrienden van Hendrik Groen nog steeds. Kortooms vertelt het jongensboek, Groen het vervolg op leeftijd, en beide schrijvers houden van mannen die samen meer durven dan alleen.