Schaaps eerste sciencefictionroman laat net als Zwermtijd een jonge rebel tegen een verstikkend systeem ingaan. Serg Feadar wordt verbannen naar een plek waar niemand van terugkeert, en ook daar draait alles om wat er buiten de bekende wereld ligt.
Rhania gaat naar de oppervlakte waar de insecten heersen; Bill Masen loopt door een Londen waar lopende planten de baas worden. Wyndham schreef het Britse voorbeeld van dit soort verhalen over een mensheid die haar plek op aarde kwijtraakt.
Robert Neville lijkt de laatste mens tussen vampierachtige wezens, zoals Rhania lang denkt dat boven de grond niemand meer leeft. Matheson is somberder en meer horror, maar de vraag wie er eigenlijk nog over is speelt in beide boeken.
Ook in Wayward Pines beweren de leiders dat er buiten het hek niets te zoeken valt. Crouch maakt van die twijfel een snelle thriller, zoals Rhania di Milico het verhaal van haar eigen leiders gaat wantrouwen.
Wie in Zwermtijd genoot van een hoofdpersoon die de officiële waarheid niet slikt, vindt bij Dick een wereld die verscheurd raakt door een man met een vreemde gave. Floyd Jones ziet precies een jaar vooruit, en dat maakt hem gevaarlijk.
Bij Schaap aanvaarden de leiders de insecten; bij Dick laat een elite van telepaten de gewone mens links liggen. In beide boeken moet iemand van onderop zelf in actie komen, en Dick doet het met meer humor.
Een Amerika onder een Profeet die regeert met angst en propaganda, en een bewaker die gaat twijfelen: Heinlein schreef een klassieker over het doorprikken van de officiële waarheid. Net als in Zwermtijd begint het verzet bij één persoon.
Montag mag niet lezen, Rhania mag niet naar boven: twee mensen in een samenleving die nieuwsgierigheid wegdrukt. Bradbury is korter en poëtischer, Schaap avontuurlijker, maar het verzet tegen de leiders voelt hetzelfde.
Waar Schaaps mensen onder de grond wegkruipen, vluchten Moorcocks personages in een ruimteschip weg van een aarde in chaos. Een psychologischer en grimmiger boek, met dezelfde vraag of je een ondergang ontloopt door te vluchten.
Zwermtijd is een tocht door vijandig gebied naar een oeroude plek; Brin laat een gestrande bemanning op Kithrup overleven terwijl vijanden de ruimte afzoeken. Grootser van opzet, met dezelfde spanning van mensen die nergens veilig zijn.
Rhania vaart haar eigen koers tegen haar leiders in; Hiro Protagonist doet dat in een Amerika vol maffia en bedrijven. Stephenson is grappiger en sneller, maar ook hier staat één eigenwijze held tegenover een systeem dat liever geen vragen krijgt.
Een klassieker over een samenleving die zichzelf iets wijsmaakt: bij Pohl en Kornbluth zijn het reclamebureaus, bij Schaap leiders die de insecten aanvaarden. Satirischer dan Zwermtijd, maar net zo kritisch op wie het verhaal bepaalt.