Ryan is de enige die wakker is aan boord, en Robert Neville is de enige gezonde in zijn stad. Matheson laat zien hoe zo'n eenzame positie aan een mens knaagt, nacht na nacht achter dichtgetimmerde ramen; rauwer dan Moorcock, met dreiging van buiten in plaats van binnen.
Ook in Philip K. Dicks klassieker vertrekt wie kan naar andere planeten, en blijven de achterblijvers met hun twijfels zitten. Net als Moorcock vraagt Dick wat isolatie met je beeld van anderen doet, in een stoffig San Francisco na een kernoorlog.
Een schip vol slapende kolonisten op weg naar een verre planeet: Frank Herbert begint waar Moorcock begint, alleen laat zijn schip zich als god vereren. Psychologisch, benauwend en vol vragen over vertrouwen, aan boord van een denkende machine.
Gedeeld: beklemmend, langzaam opbouwend en psychologisch
Moorcocks wachter op het schip vecht met zijn geheugen, net als Rob Broadhead, die rijk werd van ruimtevluchten maar iets niet kan loslaten. Frederik Pohl springt tussen therapiesessies en verleden, en houdt het ongemak tot het laatst vast.
Gedeeld: langzaam opbouwend, meerdere tijdlijnen en psychologisch
In 2381 wonen bijna een miljoen mensen in één toren van duizend verdiepingen. Robert Silverberg maakt van die afgesloten wereld een psychologische snelkookpan, net zoals Moorcock dat doet met het ruimteschip van Ryan; scherp en ongemakkelijk.
Gedeeld: beklemmend, langzaam opbouwend en psychologisch
Een paar mensen, één afgesloten ruimte en steeds meer spanning: Hanna Bervoets gebruikt een schoolgebouw en een tv-opname waar Moorcock een ruimteschip gebruikt. Een compacte Nederlandse roman die net zo goed laat zien hoe snel vertrouwen verdampt.
Ryans herinneringen worden een last in de stilte van het schip. Auke Hulst zet twee broers afgezonderd in een bos, met boeken die niet mogen en muziek als uitlaatklep. Een Nederlandse roman die net zo goed over isolatie gaat, maar dan literairder.
Sutty wordt als Waarnemer naar de verre planeet Aka gestuurd, ver van iedereen die ze kent. Ursula K. Le Guin schrijft net als Moorcock over een eenling ver van huis, al zoekt zij geen redding maar begrip; trager, literair en minder duister.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Ryan vlucht de ruimte in terwijl de aarde in chaos raakt; Octavia Butler blijft juist achter in een Californië dat door klimaat en economie is ingestort. Twee kanten van dezelfde ramp, Butler harder en directer.
Jack Vance schetst de stad Ambroy, waar adellijke clans en een welzijnsbureau de ambachtslieden klein houden. Net als bij Moorcock bouwt het verhaal traag op, met veel aandacht voor wat een afgesloten wereld met een mens doet.
Gedeeld: beklemmend, langzaam opbouwend en literair
Moorcocks Ryan gaat twijfelen aan wat hij dacht te weten, net als brandweerman Guy Montag in Bradburys land waar boeken worden verbrand. Een kortere, fellere klassieker over een man die zich niet langer thuis voelt in zijn wereld.
In Emigranten voor Utopia begint het wantrouwen in een kleine kring. John Wyndham laat dat in een boerendorp na een ramp uitgroeien tot afkeer van iedereen die afwijkt; rustiger verteld, met een jonge hoofdpersoon die zijn eigen geheim moet bewaren.
Gedeeld: beklemmend, langzaam opbouwend en spanning