Ook in 2001 grijpt een onzichtbare, veel verder ontwikkelde intelligentie in de geschiedenis van de mens in. Clarke schreef het later, kaler en stiller, maar met dezelfde vraag waar onze soort naartoe gaat.
Gedeeld: ijzige sfeer, langzaam opbouwend en literair
Een hogere macht die de loop van de mensengeschiedenis bijstuurt: Mulisch werkt dat in De ontdekking van de hemel uit met hemelse wezens die een eigen plan hebben. Geen sf, maar een even ambitieuze roman over generaties en de prijs van vooruitgang.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en meerdere generaties
Een wereld waarin oorlog en armoede verdwijnen, maar tegen welke prijs? Le Guin stelt in Meester dromer dezelfde vraag als Clarke, via een man wiens dromen de werkelijkheid veranderen. Korter, psychologischer en een tikje griezelig.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Een wezen van buiten dat de mensheid laat zien wat ze zou kunnen worden: Valentine Michael Smith doet dat bij Heinlein, de Overlords bij Clarke. Vreemdeling in een vreemd land is spraakzamer en speelser, met religie en vrijheid als thema.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Lem laat mensen botsen met een intelligentie die ze niet kunnen bevatten, net als de mensheid tegenover de Overlords. De onoverwinnelijke is koeler en somberder, een kleine klassieker over de grenzen van ons begrip.
Gedeeld: ijzige sfeer, langzaam opbouwend en literair
Een gezant van een groot verbond van werelden die een planeet uitnodigt zich aan te sluiten: dat is de situatie van de Overlords, maar dan van dichtbij en menselijk verteld. Le Guin schrijft literair en ijzig over begrip tussen culturen.
Gedeeld: ijzige sfeer, langzaam opbouwend en literair
Contact met buitenaardse wezens dat zich buiten het zicht van de mensheid afspeelt, terwijl de wereld op een oorlog afstevent: Simak geeft daar een kleinere, warmere draai aan dan Clarke. Rustig en hoopvol, met één man als spil.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Clarke en Bradbury kijken allebei naar een mensheid die een nieuwe fase ingaat en daarbij iets kwijtraakt. De kronieken van Mars is poëtischer en verteld als een kroniek over vele jaren, met een vergelijkbare weemoed.
Gedeeld: emotioneel, langzaam opbouwend en literair
Wie in Het einde van het begin vooral de kleine menselijke momenten tussen de grote gebeurtenissen raakten, vindt die ook in de verhalen van Bradbury. Kort, emotioneel en literair, met de ruimte vaak als achtergrond.
Gedeeld: emotioneel, langzaam opbouwend en literair