Rifka noemt liegen liever groot denken, en ook bij Erna Sassen staat een tiener centraal die niet in het gewone keurslijf past. Waar Samson een manipulatieve klaskoningin volgt, laat Sassen iemand zien bij wie school ineens vastloopt. Allebei scherp en eerlijk.
Zwarte zwaan laat zien hoe een slimme tiener volwassenen om de tuin leidt. Erna Sassen gaat de andere kant op: haar hoofdpersoon raakt verstrikt in de macht van een docent. Zwaarder van onderwerp, met dezelfde psychologische scherpte.
Achter de stoere buitenkant van Rifka zit meer dan ze laat zien. Do van Ranst kruipt net zo dicht in het hoofd van een meisje dat zichzelf iets oplegt wat niemand begrijpt. Rauw en literair, voor lezers die het ongemak niet uit de weg gaan.
Gideon Samson schrijft over een meisje dat haar ouders bedriegt; Do van Ranst over een jongen die wegrent van ouders die vooral met zichzelf bezig zijn. Een ander soort ontsnapping, maar net zo psychologisch en met een licht duister randje.
Rifka heerst over de klas, Cornelie bij Lydia Rood staat er juist buiten: slimmer dan de rest en zonder vrienden. Twee kanten van dezelfde vraag over erbij horen, allebei verteld met veel gevoel voor wat er onder de oppervlakte broeit.
Wij tegen de rest: dat is de groepsdynamiek in Zwarte zwaan. Bij Lydia Rood wordt een meisje in een groep vreemden gedropt en moet ze daar haar plek zien te vinden. Toegankelijker en avontuurlijker, maar ook over macht in een groep.
Gedeeld: emotioneel, psychologisch en toegankelijk
Samson schrijft over wat een kind verzwijgt voor ouders en school. Bart Moeyaert zet een gezin in een snikhete auto en laat een jonge vertelster zien wat volwassenen voor elkaar verbergen. Literairer en ingehouden, met dezelfde onderhuidse spanning.
Rifka en Duveke vormen een tweetal met een geheim, en ook bij Bart Moeyaert trekken twee vrienden er samen op uit, op oudejaarsdag. Een kort, beeldend boek waarin net als bij Samson de spanning langzaam oploopt.
Rifka en Duveke smeden een plan om ouders en school te misleiden, en je voelt aan alles dat dat niet zonder schade afloopt. Wie dat knagende gevoel wil vasthouden, leest Van den Bogaart: daar draait het om schuld en de prijs van één verkeerde beslissing.
Gedeeld: emotioneel, psychologisch en toegankelijk
De titel Zwarte zwaan zegt al dat Rifka anders is dan de rest. Bij Wilma Geldof komt er een nichtje in huis dat het gezin flink opschudt. Net zo scherp over meiden die de verhoudingen in een groep op hun kop zetten.
Gedeeld: emotioneel, psychologisch en toegankelijk
Rifka beheerst haar klas zoals een kleine heerser haar rijk. Floortje Zwigtman maakt daar een echte dictatuur van, op een verzonnen eiland, gezien door de ogen van de dochter van de machthebber. Groter en somberder, met dezelfde vragen over macht.
Wie in Zwarte zwaan vooral de spanning in een gezin voelde, vindt bij Ted van Lieshout een ander soort familiedrama. Een gezin rouwt om een gestorven zoon, en iedereen doet dat op een eigen manier. Literair, eerlijk en ontroerend.