Kevn en zijn broers trekken van ring naar ring, en bij Cherryh stappen Morgaine en Vanye door oude poorten van wereld naar wereld. Allebei tochten waarbij elk nieuw gebied een beproeving is. Dit is het eerste deel, met meer zwaarden en minder ruimteschepen.
Harland zet zijn helden tussen buitenaardse volken die elk hun eigen gebied beheersen. Vinge bouwt een nog grotere wereld, rond een ster die steeds uitdooft en twee rivaliserende mensenvloten. Trager en ambitieuzer, met dezelfde vreemde, beklemmende sfeer.
Een thuiswereld die niet meer van de mensen is: bij Harland leeggehaald door buitenaardse rassen, bij Schaap overgenomen door insectenzwermen. Twee Nederlandse romans over leven in de schaduw van een sterkere soort, waarvan Zwermtijd zich diep onder de grond afspeelt.
Net als Kevn trekt de jonge geleerde bij Simak op tocht door gevaarlijk gebied, op zoek naar wezens die misschien antwoord hebben. Simak vertelt rustiger en met meer verwondering, maar de opzet van een reis met steeds nieuwe hindernissen is dezelfde.
Gedeeld: epische wereld, spanning en langzaam opbouwend
Tais Teng is net als Paul Harland een Nederlandse sciencefictionschrijver, en ook hij schetst een wereld die half in puin ligt. Computercode Cthulhu is duisterder en dichter bij huis, met kunstmatige intelligentie in plaats van vreemde volken als dreiging.
Bij Harland is elke ring een afgesloten wereld; bij Heinlein is een heel generatieschip de wereld, en de bewoners weten niet eens dat ze onderweg zijn. Klassieke sciencefiction over een tocht door een benauwend, gesloten decor.
Kevn groeit op een planeet op die leeggeplunderd en vervuild is. Butlers Californië verkeert in dezelfde staat, door klimaatverandering en economische ineenstorting, en ook haar hoofdpersoon gaat op weg naar iets beters. Grimmiger en dichter bij onze eigen tijd.
Elke ring in Water tot ijs is het domein van een vreemd volk met eigen regels. Wells stuurt zijn schipbreukeling naar een eiland waar hij net zo'n onbekende, onheilspellende orde aantreft. Korter en klassieker, met een beklemming die steeds toeneemt.
Kevn en zijn broers vertrekken met een duidelijk doel en ontdekken dat elk nieuw gebied eigen gevaren heeft. Wyndhams idealisten, op weg naar een nieuw begin op een eiland ver weg, lopen tegen hetzelfde aan. Kleiner van schaal en droger verteld dan Harland.
Wie bij Harland de druk voelde van een wereld die door een hogere macht wordt beheerst, vindt dat bij Schaap terug in een machine die geen afwijking duldt. Ook Nederlandse sciencefiction, korter en sneller, met een vergelijkbare beklemming.
Buitenaardse wezens die een planeet voor zichzelf opeisen en de mensen als bijzaak behandelen: dat is de wereld van Kevn, en die van Wells' klassieker. Dit is het Engelstalige origineel, kort en dreigend, met de invasie vanaf de eerste bladzijden.
Butler en Harland schrijven allebei over een wereld waarin de macht ligt bij wie de gewone mens ver overtreft. Bij Butler is dat een mentaal netwerk, bij Harland zijn het vreemde volken. Allebei donker van toon, met een wereld die je stukje bij beetje ontdekt.