Arete heeft een Germaanse bevelhebber die in het Romeinse leger opklom; Simon Scarrow begint juist onderaan, bij een rekruut die uit het keizerlijk paleis komt. Ook hier draait alles om het legioen en de grens, met gevechten die zwaar wegen.
Arete moet het opnemen tegen een aanval uit het oosten; bij Bernard Cornwell komt de dreiging over zee. Hij vertelt het met dezelfde vaart en dezelfde keiharde gevechten, vanuit een jongen die op het slagveld volwassen wordt.
Een stad die zich schrap zet tegen een overmacht: dat is Arete in 255, en Haarlem in 1572 bij Tessa de Loo. Het beleg en de honger staan centraal, verteld vanuit de stad zelf in plaats van vanuit de bevelhebber.
De val van Arete laat zien hoe dun de Romeinse buitengrens in de derde eeuw al is. Cornwell begint als die grens helemaal verdwenen is: Britse koninkrijkjes vechten onderling en tegen indringers, met de legende van Arthur op de achtergrond.
Ballista staat als Germaan in Romeinse dienst, een buitenstaander die toch voor Rome vecht. Ben Kane schrijft over zulke buitenstaanders, slaven die in de arena en op het slagveld terechtkomen, net zo rauw en vol actie.
Sidebottom laat zien hoe Rome in de derde eeuw aan de randen kraakt; Valerio Massimo Manfredi springt naar 476, als het westelijke rijk valt. Een kleine groep neemt het op voor een jonge keizer, in een tempo dat net zo hoog ligt als in Arete.
De ruiterlegers die Arete bedreigen, komen uit het oosten; Conn Iggulden gaat nog verder, naar de Mongoolse steppe, waar een elfjarige zijn vader verliest. Een ander oorlogsgebied, met hetzelfde harde leven en net zoveel spanning.
Voor wie na Ballista meer wil weten van het Rome achter de legioenen: Conn Iggulden volgt twee jongens die buiten de stad opgroeien. Minder belegering, meer opgroeien en vechten in de tijd van de republiek.
Het enorme Perzische leger voor Arete heeft bij Wilbur Smith een tegenhanger in de vijanden van een verdeeld Egypte. De held is daar een geleerde slaaf, heel anders dan Ballista, maar oorlog en spanning houden elkaar net zo in evenwicht.
Een vesting die valt en verdedigers die de prijs betalen: zo begint deze Cadfael-detective in Shrewsbury, zomer 1138. Ellis Peters is rustiger dan Sidebottom, maar de burgeroorlog op de achtergrond is net zo tastbaar als het beleg van Arete.
Gedeeld: historische setting, oorlog en toegankelijk
Ballista verdedigt een grensstad tegen een veel grotere macht; bij Hendrik Conscience komen de Vlamingen rond 1300 in opstand tegen de Franse bezetter. Een klassieker uit 1838, ouder van toon maar met dezelfde oorlogsspanning.
Wie Oorlog in het oosten las om de verdediging van één stad tegen een overmacht, vindt bij Uris een twintigste-eeuwse variant. Joodse vrijwilligers uit Palestina vechten in 1941 in Griekenland mee, en de spanning in de bergen is groot.