Mitla Pas zet een Amerikaan midden in andermans oorlog; Gustaaf Peek draait het om met een Nederlander in Duitse dienst die krijgsgevangen raakt en in Texas belandt. Een ander perspectief op dezelfde vraag: waar hoor je bij als de oorlog je meeneemt?
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
De schrijver in Mitla Pas reist om te begrijpen wat de oorlog met zijn familie deed. Jan Siebelink stuurt zijn hoofdpersoon na 1945 naar de Franse kust, samen met de vrouw van een overleden vriend. Stiller en ingetogener, met het verleden dat in elk gesprek meekijkt.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Een schrijver die zijn eigen familiegeschiedenis niet los kan zien van de grote geschiedenis: bij Uris trekt hij naar de Sinaï, bij Günter Grass buigt een journalist zich over het schip dat zonk in de nacht dat hij werd geboren. Speelser en ironischer.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Mitla Pas wisselt het front af met herinneringen aan familie; Stefan Brijs doet dat met een Londens gezin waarvan de zoon in 1914 te jong naar de oorlog wil. Een Vlaamse roman over een Engelse familie, emotioneler dan Uris.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Wie in Mitla Pas vooral de soldaten aan het front volgde, kan door met Gezworen kameraden. Uris vertelt daar via een ervaren sergeant hoe jonge Amerikanen na Pearl Harbor mariniers worden en in de Stille Oceaan vechten.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
De schrijver in Mitla Pas zoekt uit wie hij is door terug te kijken op zijn afkomst. Bij Simone de Beauvoir keert een rijkeluiszoon zijn milieu de rug toe en kiest hij voor de arbeiders. Filosofischer, met dezelfde worsteling tussen afkomst en keuze.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Mitla Pas en De bruggen bij Toko-ri zetten allebei een man met een burgerleven ineens aan het front: bij Michener een advocaat die boven Korea moet vliegen. Strakker en korter dan Uris, met evenveel aandacht voor wat iemand achterlaat.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
In Mitla Pas kijkt een Amerikaans-joodse schrijver naar zijn familiegeschiedenis. Maarten 't Hart gaat terug naar de eerste dagen van de bezetting in een Zuid-Hollandse havenplaats, waar een apotheker met een vissersschip een vluchtpoging organiseert. Droog, menselijk en Hollands.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Een jonge man en een oorlog die zijn karakter vormt: in Mitla Pas kijkt de schrijver terug op zijn eigen jeugd, bij Jan Wolkers zit een jongen ondergedoken om de Duitse arbeidsdienst te ontlopen. Rauwer en psychologischer, en veel korter.
Gedeeld: historische setting, oorlog en psychologisch
Mitla Pas vertelt over een Joodse familie en de oorlog die haar tekent. Gerard Reve volgt in De ondergang van de familie Boslowits een Joods gezin in Amsterdam rond de bezetting, gebundeld met Werther Nieland. Twee korte, scherpe novelles.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Uris laat zijn schrijver tussen front en herinnering heen en weer gaan. Simone de Beauvoir blijft in het Parijs rond de bezetting, bij mensen die hun verhouding tot elkaar en tot de oorlog moeten bepalen. Een ideeënroman, trager maar net zo betrokken.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
De hoofdpersoon van Mitla Pas reist naar een oorlog om zichzelf te begrijpen. Joseph Roth schrijft over een Russische grootgrondbezitterszoon die na een aanslag naar New York vlucht en zijn plek zoekt tussen twee werelden. Kort, koortsig en als een legende verteld.