Gezworen kameraden laat zien hoe mannen een eenheid worden; in Mila 18 vormen Joodse inwoners van Warschau vanaf 1939 iets vergelijkbaars, maar dan in het getto en zonder leger achter zich. Dezelfde Uris, met nog veel meer op het spel.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Van de mariniers in de Stille Oceaan naar een vliegdekschip bij Korea: Michener volgt een jonge advocaat uit Denver die opnieuw in dienst moet en straaljagers vliegt. Een korte roman over plicht en angst, kaler dan Uris maar met hetzelfde respect voor de mannen die moeten gaan.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Ook bij Hemingway draait het om kameraadschap onder vuur: Robert Jordan vecht in 1937 met een groep strijders hoog in de Spaanse bergen en moet een brug opblazen. Geen opleiding en geen eilanden, wel dezelfde band tussen mensen die op elkaar aangewezen zijn.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Liefde en oorlog lopen in Gezworen kameraden door elkaar, met verloven tussen de gevechten. Hemingway doet hetzelfde aan het Italiaanse front van 1917, met een Amerikaanse ambulancechauffeur en een Britse verpleegster. Kaler en melancholieker dan Uris.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
De mariniers van Uris trekken een oorlog in die ze willen winnen; de Duitse soldaten bij Böll zitten in de laatste maanden, als hun leger uiteenvalt. Dezelfde oorlog, gezien vanaf de verliezende kant: kort, nuchter en zonder heldendom.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Waar Uris een eenheid mariniers groots neerzet, houdt Louis Paul Boon het klein en eigenwijs: losse schetsen over zijn eigen oorlog als Belgische soldaat, gevangene en burger. Geen heldenverhaal, eerder een spottende kroniek van gewone mensen die zich erdoorheen slaan.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Ook Calvino schrijft over iemand die in een groep een plek zoekt: de tienjarige Pin hangt in de kroeg rond en belandt tussen de Italiaanse partizanen. Een korte, eigenzinnige oorlogsroman door de ogen van een kind, ver van de georganiseerde mariniers van Uris.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Uris kijkt naar soldaten, Chimamanda Ngozi Adichie vooral naar de mensen thuis: een jonge bediende, een professor en twee zussen in een land dat zich afscheidt. Ook hier zie je hoe een oorlog vriendschappen en liefdes op de proef stelt, alleen in West-Afrika.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
De drilsergeant van Uris heeft een negentiende-eeuwse voorganger in Gogols ruwe kozakkenvader, die zijn studerende zonen liever op het slagveld ziet dan achter de boeken. Een korte, felle vertelling over mannelijke eer en wat die kost.
Gezworen kameraden draait om een groep die samen de oorlog doorkomt; bij Jongstra is dat een losbandig gezelschap rond beeldhouwer Chris Holtser in het Amsterdam van de Hongerwinter. Geen front, wel een vriendenclub onder druk, met meer ironie dan bij Uris.
Gedeeld: historische setting, oorlog en snel tempo
De jonge mariniers bij Uris nemen afscheid van hun meisjes; Dola de Jong schrijft over een stel dat in 1940 juist samen de weg op gaat, in een woonwagen, op de vlucht voor wat komt. Een kleine Nederlandse roman uit het jaar van de bevrijding, teder en kort.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog
Gezworen kameraden kijkt naar jonge mannen die gaan vechten; De Witte garde naar de familie Toerbin in Kiev, winter 1918, die thuis een gewoon leven probeert vol te houden terwijl buiten de burgeroorlog woedt. Literairder en somberder, met dezelfde aandacht voor broers en vrienden.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en oorlog