Olyslaegers is de Claus van deze eeuw: weer een Vlaamse jongen met schrijversambities die tijdens de bezetting tussen goed en fout laveert. Wilfried schuift mee en vertelt het later zonder zichzelf te sparen. Antwerpen in plaats van Walle, en grimmiger.
Gedeeld: literair, oorlog, psychologisch en duister
Een Gents gezin met een vader bij de Vlaamse SS en een pacifistische moeder: Hertmans reconstrueert wat Claus verzon, kamer voor kamer. Collaboratie die een familie opsplitst, maar dan uit archieven en dagboeken. Non-fictie in romanvorm, ingetogen van toon.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend, oorlog en psychologisch
Een kind dat in oorlogstijd verslingerd raakt aan woorden en verhalen, in een gezin dat de nazi's niet steunt maar ook geen held is. Liesel steelt boeken waar Louis zelf gaat schrijven. Zusak is toegankelijker, met de Dood als ironische verteller.
Gedeeld: oorlog, met humor, literair en emotioneel
Keilson schrijft over de bezetting met dezelfde lichte, bijna komische toon die Claus gebruikt voor de familie Seynaeve. Een onderduiker in een keurige Hollandse woning, en het geschipper eromheen. Kort, ingehouden en verrassend geestig.
Gedeeld: met humor, literair, oorlog en psychologisch
Een dertienjarige die schrijfster wil worden, haar fantasie niet van de werkelijkheid scheidt en daar anderen mee beschadigt: Briony heeft veel van Louis. McEwan vertelt het in prachtige, beheerste zinnen, met de oorlog als tweede bedrijf.
Gedeeld: literair, psychologisch en langzaam opbouwend
Atkinson speelt met de vertelvorm zoals Claus dat doet: Ursula's leven begint telkens opnieuw, met een andere afslag. Familie, opgroeien en de oorlog die nadert, gezien door een meisje dat dingen anders ziet. Engels en droog-geestig.
Gedeeld: literair, met humor, langzaam opbouwend en oorlog
De andere grote Nederlandstalige oorlogsroman. Hermans laat net als Claus de grens tussen held en verrader vervagen, met een hoofdpersoon die zelf nauwelijks weet wat waar is. Veel sneller en benauwender dan Het verdriet van België.
Gedeeld: literair, psychologisch, duister en oorlog
Mulisch begint in de oorlog bij een jongen van twaalf, iets ouder dan Louis, en volgt hoe dat ene moment hem tot in de jaren tachtig achtervolgt. Schuld en wie er fout was, in een strak gecomponeerde, veel kortere roman.
Gedeeld: literair, oorlog, psychologisch en meerdere tijdlijnen
Hoe kijk je terug op een familie die aan de verkeerde kant stond? De Loo laat twee zussen erover twisten, de een opgegroeid in Duitsland, de ander in Nederland. Ook dit gaat over gewone mensen die met de bezetter meebewogen. Minder ironisch dan Claus.
Gedeeld: literair, oorlog, psychologisch en langzaam opbouwend
Een Vlaamse jeugd rond 1900 in Gent en daarna de loopgraven, opgetekend uit de schriften van Hertmans' grootvader. Dezelfde Vlaamse grond en dezelfde aandacht voor katholieke opvoeding en armoede als bij Claus. Een generatie eerder, en weemoediger.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend, oorlog en historische setting
Een Duitse jongen die als volwassene moet verwerken wat de generatie voor hem in de oorlog deed. Schlink stelt dezelfde vraag als Claus: hoe ga je om met schuld die dicht bij huis ligt? Veel compacter, met korte hoofdstukken.
Gedeeld: psychologisch, literair en langzaam opbouwend
Némirovsky schreef, terwijl het gebeurde, over Fransen die vluchten en daarna met een Duitser in huis moeten leven. Burgers die zich aanpassen, kibbelen en schipperen: een Franse tegenhanger van de familie Seynaeve. Onvoltooid, en scherp van observatie.