Murk van M. schrijft als verdachte zijn leven op, en ook Pfeijffers Rupert staat terecht en houdt een lang pleidooi in eigen zaak. Twee literaire romans die de vorm van een strafzaak gebruiken om een eigenzinnige verteller aan het woord te laten.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Jongstra giet een literaire roman in de mal van een detective, en Van den Broeck doet dat met acht vreemde sterfgevallen in een Vlaamse enclave in Wallonië, in de zomer dat Dutroux wordt opgepakt. Even ironisch, even ongrijpbaar.
Een dode jongen in een politiecel is het raadsel waar Van der Heijden een dikke, literaire roman omheen bouwt. Wie bij Het huis M. van een traag ontvouwend onderzoek hield, vindt hier dezelfde mengeling van misdaad en Amsterdamse levensbeschouwing.
Bernlef begint net als Jongstra met een lijk en een onwaarschijnlijke getuige: een dode stomme-filmster en een doofstomme jongen in haar kast. Een literair spel met de detectivevorm, gesitueerd in het Amerika van rond 1900.
Murk van M. bouwt in zijn huis een autobiografie op die even veel verbergt als vertelt. Wieringa speelt met datzelfde schemergebied tussen getuigenis en verzinsel, in een literair spoorzoeken naar wie iemand werkelijk was.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Lijvig, duister en vol zijpaden, net als Jongstra's roman: Van der Heijden volgt Albert Egberts, die zijn leven bewust laat verloederen. Geen detective, maar wel dezelfde lust om de werkelijkheid laag voor laag af te pellen.
Jongstra's Murk wordt ineens hoofdverdachte zonder te snappen hoe; Mulisch liet in zijn eerste roman al een bescheiden klerk in een onbegrijpelijk avontuur rollen. Barok, duister en eigenzinnig, een vroege verwant van Het huis M.
Bij Claus komt een familie in een Vlaamse pastorie bijeen voor de sterfdag van hun moeder, en onder het herdenken broeit van alles. Even literair en geladen als Het huis M., met dezelfde zwarte humor in de onderstroom.
Jongstra's humor schuilt in de absurde kanten van een onderzoek, en Claus laat een voorval rond een Vlaamse minister uitgroeien tot een reeks groteske gebeurtenissen. Literaire satire met een detectiveachtig spoor van oorzaak en gevolg.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Grunberg deelt met Jongstra de liefde voor een grote, ontregelende roman waarin het groteske en het gruwelijke naast elkaar staan. Zijn Xavier uit Basel wil de joden troosten, en dat loopt uit op een duister, absurd verhaal.
Murk overziet zijn leven terwijl de politie meekijkt; Nooteboom volgt drie decennia van de Amsterdamse handelaar Inni Wintrop. Een beschouwende, literaire roman over een leven dat zich pas achteraf laat duiden.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Een verteller die zichzelf verdedigt tegen een wereld die hem niet begrijpt: Hermans' Lodewijk Stegman en Jongstra's Murk zouden elkaar wat te vertellen hebben. Bitterder en directer, met dezelfde literaire scherpte.