Le Guin wisselt in De ontheemde tussen twee tijdlijnen, en Leckie doet dat ook: Breq was ooit een ruimteschip met duizenden lichamen en vertelt over toen en nu. Net zo doordacht over een samenleving en haar regels.
Gedeeld: meerdere tijdlijnen, langzaam opbouwend en literair
De blik van de nieuwkomer maakt De ontheemde zo scherp: Shevek ziet op Urras wat de bewoners zelf niet meer zien. Heinlein gebruikt dat trucje met een Marsbewoner van menselijke afkomst, satirischer en rumoeriger.
Gedeeld: langzaam opbouwend, psychologisch en literair
Nog een Le Guin waarin één man met een buitengewone gave de wereld kan veranderen: George Orr merkt dat sommige van zijn dromen werkelijkheid worden. Korter en speelser dan De ontheemde, met dezelfde vragen over verantwoordelijkheid.
Gedeeld: literair, psychologisch en langzaam opbouwend
Shevek is een natuurkundige met een theorie die alles kan veranderen; bij Mulisch speelt een astronoom een hoofdrol in een roman vol grote ideeën. Breed opgezet, literair en geduldig, zoals Le Guin.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Banks laat een man in coma een vreemde wereld beleven, afgewisseld met zijn echte leven. Wie de twee tijdlijnen van De ontheemde waardeerde, krijgt hier een donkerdere en speelsere variant.
Gedeeld: literair, meerdere tijdlijnen en langzaam opbouwend
Een jongen uit een streng gereformeerd dorp aan de Waterweg wordt bioloog. Net als Shevek is Maarten een wetenschapper die zich moet losmaken van de gemeenschap waarin hij opgroeide, al blijft 't Hart helemaal op aarde.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en meerdere tijdlijnen
Wat de theorie van Shevek is voor Le Guin, is de ruimtelift voor Clarke: een plan dat ieders verbeelding te boven gaat. Nuchterder en technischer, in een vergelijkbaar geduldig tempo.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en meerdere tijdlijnen
Mulisch volgt een biochemicus die leven wil maken uit dode stof, en verweeft dat met verhalen uit andere tijden. Ook hier is wetenschap iets wat het hele leven van een mens opslokt.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en meerdere tijdlijnen
Van Dis verzint een Nederland zonder Oranjes, een republiek die na een orkaan zijn wonden likt. Net als Le Guin gebruikt hij een andere samenleving om de onze een spiegel voor te houden.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Oek de Jong volgt Edo Mesch op drie momenten: als jongen, tiener en jonge man. Dat sprongsgewijze vertellen ken je uit De ontheemde, al gaat het hier om één eenzelvig mens in plaats van twee werelden.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Le Guin vlecht verleden en heden door elkaar om één leven te begrijpen, en Nooteboom doet dat met een classicus die op raadselachtige wijze in een Portugese hotelkamer ontwaakt. Kort, filosofisch en dromerig.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en meerdere tijdlijnen
Le Guin vraagt wat er gebeurt als twee werelden elkaar raken; Simak geeft een kleiner, stiller antwoord via een man die al een eeuw niet ouder wordt en een geheim bewaakt. Warm en bedachtzaam.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch