In de toren van Silverberg lijkt iedereen gelukkig zolang niemand afwijkt; in Bradburys stad ook, zolang niemand leest. Twee klassiekers over een opgelegd geluk en de mensen die er niet in passen, Bradbury met één hoofdpersoon en Silverberg met vele.
Wie afwijkt, verdwijnt: in Binnenwereld in de koker, bij Wyndham naar de verboden Randlanden. De getekenden volgt één jongen in een strenge gemeenschap en is daardoor persoonlijker, maar de druk om erbij te horen is even groot.
In Silverbergs toren is alles geregeld, van voedsel tot nachtelijke bezoekjes. Jack Vance bedacht met Halma een even zorgvuldig ingerichte maatschappij en laat een jonge ambachtsman ontdekken wat die zorg kost, literair en zonder haast verteld.
Silverberg laat bewoners om beurten zien wat er onder het geluk van de toren schuilgaat; Hanna Bervoets doet dat met stemmen rond een pil tegen verliefdheid. Twee boeken over een samenleving die gevoelens wil regelen.
Gedeeld: literair, meerdere vertellers en psychologisch
Net als Binnenwereld is dit een boek van verschillende levens die naast elkaar lopen, elk in een eigen hoek van een vreemd geordende wereld. Dick laat zien hoe gewone mensen zich aanpassen aan een Amerika onder Duits en Japans bewind.
Sutty onderzoekt op Aka hoe een regering het verleden van een volk uitwist in naam van de vooruitgang. Le Guin schrijft net als Silverberg rustig en literair over een maatschappij die zichzelf gelukkig noemt, terwijl er iets wezenlijks verloren gaat.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Auke Hulst laat drie levens samenkomen op de Archipel, een zwaarbewaakte eilandstaat. Net als Binnenwereld een literair toekomstverhaal met wisselende hoofdpersonen, waarin een afgesloten samenleving haar eigen regels heeft.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en meerdere vertellers
Een stadje dat zich afsluit van de buitenwereld en waar iedereen opvallend tevreden is: Herbert stelt dezelfde vraag als Silverberg in zijn toren. Wat kost dat geluk, en wat gebeurt er met wie het niet deelt?
In de toren verdwijnt wie niet meer past; bij Dick wordt Jason Taverner wakker als iemand die op papier niet bestaat. Een roman over een samenleving die mensen kan uitgummen, sneller en paranoïder dan Binnenwereld.
Silverberg sluit zijn mensen op in een toren, Moorcock in een ruimteschip op weg naar een verre planeet. Beide boeken kijken vooral in de hoofden van de bewoners en laten zien wat opsluiting met een mens doet.
Binnenwereld en Mistwereld schetsen een vrede die alleen standhoudt zolang niemand afwijkt. Peter Schaap kiest voor één jonge rebel en meer actie, Silverberg voor een bonte rij bewoners, maar het systeem is even onverbiddelijk.
Nog een Silverberg met wisselende vertellers: vier studenten op weg naar een klooster dat het eeuwige leven belooft. Net als in Binnenwereld kijk je om beurten in verschillende hoofden en ontdek je wat ieder bereid is op te geven.
Gedeeld: langzaam opbouwend, meerdere vertellers en psychologisch