Dezelfde auteur, hetzelfde soort hoofdpersoon: een kunstenaar op leeftijd die de balans opmaakt. Waar Saltsman zijn beroemde fugaboek al achter zich heeft, wacht schrijver en wolkenfotograaf Jacob Voorlandt nog altijd op zijn grote meesterwerk.
Saltsman vraagt zich af wat zijn werk waard is; bij Nooteboom zit iemand op een eiland in Spanje met het halve manuscript van een gestorven vriend, dat hij wil voltooien. Raadselachtiger en trager, maar ook hier draait alles om wat een maker achterlaat.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Harry Haller is net als Reinier Saltsman een eenzame intellectueel die zijn eigen leven niet meer rijmt. Hesse maakt van die crisis een vreemdere, meer droomachtige tocht, maar het zelfonderzoek van een man die halverwege vastloopt staat ook hier centraal.
Lees je Zomervlucht om de man die zijn leven tegen het licht houdt, probeer dan deze Emants. Een welgestelde weduwnaar neemt de boot naar Indië met maar één doel: nadenken over wie hij geworden is. Somberder, ouder en net zo grondig.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Oek de Jong volgt een jonge schrijver die na zijn scheiding halsoverkop een etage aan de Hoogte Kadijk betrekt. Hij staat aan het begin waar Saltsman halverwege staat, maar ook hier draait het om een kunstenaar die na een breuk opnieuw moet beginnen.
Net als Saltsman staat de hoofdpersoon van Siebelink op een kantelpunt: een envelop van de dokter blijft dicht, en daarna verandert er van alles. Alledaagser dan de wereld van concertzalen en fuga's, maar met dezelfde man die zijn bestaan herziet.
Waar Saltsman in zijn hoofd terugkijkt op wat hij bereikte en verloor, praat bij Connie Palmen een vrouw zich op de bank van haar psychiater door haar leven heen. Een andere vorm, dezelfde zelfanalyse, rustig en precies opgebouwd.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Zomervlucht gaat over een man die zijn oude leven loslaat; Van Dis stuurt zijn schrijver daarvoor een dal in, ver weg van de stad en zijn kennissen. Ook daar zoekt een kunstenaar afstand om scherper te zien wat hij nog wil.
Saltsman is de geslaagde musicus; in dit vroege boek van Dostojevski zie je de mislukte. Het meisje Netotsjka kijkt op naar een stiefvader die vioolspeelt en zichzelf ten onrechte ondergewaardeerd vindt. Muziek en ambitie, nu vanuit armoede.
Een kunstenaar die haar eigen leven als materiaal gebruikt: bij Weijers is dat een jonge, bejubelde vrouw die als prematuur kindje bijna niet overleefde. Experimenteler dan Brouwers, maar net zo nieuwsgierig naar wat kunst van een leven maakt.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Hesse vertelt hoe Emil Sinclair, opgegroeid in een beschermd en vroom gezin, zichzelf leert kennen. Een verhaal over de jeugd dat doet wat Zomervlucht op latere leeftijd doet: een man die zoekt wie hij werkelijk is.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Zomervlucht laat een succesvol man wankelen; Gerritsen doet dat met een directeur van een familiebedrijf die vlak voor een speech een telefoontje van haar broer krijgt. Korter en droger dan Brouwers, met dezelfde scheur in een leven dat op orde leek.