Van een Spaans eiland naar een verlaten vallei: ook Van Dis isoleert zijn schrijver, en kijkt wat er dan bovenkomt. De ridder is gestorven is speelser; In het buitengebied is later werk, rijper en geestiger over de schrijver die zichzelf tegenkomt.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Nooteboom schreef De ridder is gestorven als jonge man; Brouwers schreef Winterlicht juist over een oude. Beide boeken draaien om een schrijver die iets vluchtigs wil vastleggen, hier letterlijk: wolken. Donkerder, maar met dezelfde zelfironie.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Rouw, afstand en een schrijver die alles overdenkt: wat De ridder is gestorven doet op een eiland, deed Emants al in de negentiende eeuw op een schip richting Indië. Ouderwetser van toon, maar psychologisch even scherp en meedogenloos eerlijk.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Bij Nooteboom moet een schrijver opnieuw beginnen na de dood van een vriend, bij Oek de Jong na het eind van een huwelijk. Allebei zoeken ze houvast in een nieuwe omgeving en in de mensen die ze er treffen; De Jong blijft dichter bij huis, in Amsterdam.
Nootebooms verteller probeert het leven van een gestorven vriend te reconstrueren; Boon doet hetzelfde met een verzonnen schilder en stopt er zijn eigen twijfels in. Twee vroege romans die vragen wat een kunstenaarsleven eigenlijk waard is.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Een vrouw ligt op de bank bij haar psychiater en praat. Connie Palmen draait, zoals Nooteboom, om de vraag hoeveel waarheid er zit in het verhaal dat je over iemand vertelt; een kort, bijna volledig uit gesprek opgebouwd boek.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Concertpianist Reinier Saltsman schreef een beroemd boek over de fuga. Jeroen Brouwers laat net als Nooteboom een kunstenaar zien die zijn eigen leven als compositie behandelt; psychologisch scherp, met de fuga als vorm voor herhaling en variatie.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Harry Haller, eenzaam en melancholiek, ziet zichzelf als half mens, half wolf. Hermann Hesse schreef een roman die net als De ridder is gestorven met werkelijkheid en verzinsel speelt, rond een intellectueel die zichzelf niet meer in de hand heeft.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Wie achterblijft, moet het verhaal van de ander afmaken: dat is de kern van De ridder is gestorven, en ook van Haasses roman over twee zussen en een ouderlijk huis. Haasse vertelt rustiger en klassieker, met veel onder de oppervlakte.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Ook een vroege roman uit de jaren zestig, ook een boek waarin werkelijkheid en verbeelding door elkaar gaan lopen. Wolkers is rauwer en lichamelijker dan Nooteboom, maar wie houdt van De ridder is gestorven herkent het spel met een verteller die ontspoort.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Emil Sinclair groeit op in een vroom gezin in een Duits stadje, tot een raadselachtige vriend zijn kijk op alles verandert. Bij Hesse draait het net als bij Nooteboom om een vriendschap die na afloop moet worden doorgrond, psychologisch en introspectief.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
De titel had ook boven Nootebooms roman kunnen staan: ook bij Uphoff draait alles om wat ontbreekt. Haar hoofdpersoon is een jong meisje in plaats van een schrijver, maar de toon is net zo speels en donker tegelijk, met veel beeldspraak.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch