Een jong iemand raakt in de ban van een oudere, raadselachtige volwassene met een oorlogsverleden: dat is de kern van zowel De voorlezer als De Nederlandse maagd. Schlink is korter en directer, De Moor zintuiglijker en met meer dreiging.
Een hete zomer in 1935 op een Engels landgoed, en een meisje dat dingen ziet die ze maar half begrijpt. McEwan schrijft net zo precies als De Moor over een jonge vrouw op de drempel van volwassenheid, vlak voordat Europa in oorlog raakt.
Gedeeld: psychologisch, literair, beklemmend en romantisch
Twee zussen, de een in Duitsland en de ander in Nederland opgegroeid, leggen hun levens in de jaren dertig en veertig naast elkaar. Net als in De Nederlandse maagd loopt de grens tussen Nederland en Duitsland dwars door de familiegeschiedenis.
Gedeeld: familiegeheim, literair, psychologisch en historische setting
Griet komt als dienstmeisje in het huis van Vermeer en raakt gefascineerd door de schilder en zijn werk. Een stille, geladen verhouding tussen een jonge vrouw en een oudere meester, zoals tussen Janna en haar schermleraar, maar dan in zeventiende-eeuws Delft.
Gedeeld: psychologisch, literair, historische setting en romantisch
Nella is achttien als ze in 1686 in Amsterdam bij haar nieuwe man intrekt, in een huis waar iedereen iets voor haar achterhoudt. Een jonge vrouw in een vreemd huishouden die stukje bij beetje ontdekt wat er speelt, net als Janna op het landgoed bij Aken.
Gedeeld: familiegeheim, literair, psychologisch en historische setting
Laurel ziet als tiener in 1961 iets gebeuren dat ze nooit begrijpt, en zoekt decennia later uit wie haar moeder voor en tijdens de oorlog was. Morton bouwt een familiegeheim op zoals De Moor dat doet: geduldig, met het verleden van een ouder als raadsel.
Gedeeld: familiegeheim, spanning, psychologisch en historische setting
Het Europa van het interbellum, maar dan in Constantinopel: Van Aken volgt een avonturier die zich staande houdt tussen bezetters en vluchtelingen. Speelser en sneller dan De Moor, met dezelfde aandacht voor een continent dat na de Eerste Wereldoorlog niet tot rust komt.
Gedeeld: historische setting, literair en spanning
Het Vlaanderen van de jaren dertig en veertig, gezien door een opgroeiende jongen in een familie met Duitse sympathieën. Claus deelt met De Moor de grote literaire ambitie en de vraag wat volwassenen voor kinderen verzwijgen.
Gedeeld: familiegeheim, literair, historische setting en duister
Een jongen ziet in de oorlog iets gebeuren waar hij de rest van zijn leven vragen over houdt. Mulisch is vlotter en duidelijker dan De Moor, met hetzelfde gevoel dat een oude oorlogsgeschiedenis in persoonlijke relaties blijft doorsijpelen.
Gedeeld: duister, literair, psychologisch en spanning
In 1664 tekent Rembrandt een jong Deens meisje dat in Amsterdam is terechtgesteld, en Margriet de Moor, de moeder van Marente, verbeeldt hoe hun levens elkaar raakten. Net zo zintuiglijk en verfijnd als De Nederlandse maagd, met een dreiging die nooit helemaal wegtrekt.
Gedeeld: literair, historische setting, duister en psychologisch
Een jonge buitenstaander en een gekwelde oudere kunstenaar: de dove Kolja en Tsjaikovski hebben een band die net zo ingewikkeld is als die tussen Janna en Egon. Japin schrijft met historische precisie en veel oog voor wat onuitgesproken blijft.
Gedeeld: historische setting, literair, psychologisch en emotioneel
Een archivaris vindt een oude foto en een schetsboek en komt uit bij een zomer in 1862 in een Engels landhuis vol kunstenaars. Ook hier dragen een landgoed en een oude vriendschap wat er ooit gebeurde, al werkt Morton met veel meer tijdlagen.
Gedeeld: familiegeheim, historische setting en spanning