Boeken zoals De geheim agent

Waarom deze past

Conrad kijkt in De geheim agent met ironie naar anarchisten in een achterkamer; Dostojevski doet dat met een groepje revolutionairen in een Russische provinciestad, naar een echte politieke moord uit 1869. Dikker en heftiger, met dezelfde scherpe blik op hun motieven.

Gedeeld: literair en langzaam opbouwend

Waarom deze past

Verloc verkoopt informatie aan wie ervoor betaalt; ook luitenant Lohse, net terug uit de oorlog, zoekt in Berlijn zijn kans in een wereld vol schimmige figuren. Joseph Roth schreef een korte, kille roman, nog cynischer dan Conrad.

Gedeeld: literair en moreel grijze hoofdpersoon

Waarom deze past

Na het Londen van Conrad is dit Greenes Argentinië: een arts raakt betrokken bij guerrillastrijders die een Britse ereconsul ontvoeren. Spannender en persoonlijker dan De geheim agent, met dezelfde morele twijfel over goed en fout.

Gedeeld: literair, psychologisch en langzaam opbouwend

Waarom deze past

In De geheim agent groeit de dreiging langzaam in een gewone winkel; bij Donna Tartt groeit ze in een elitair clubje studenten rond een stille jongen van eenvoudige komaf. Een dikke, donkere roman over schuld, minder politiek en meer psychologisch.

Gedeeld: literair en psychologisch

Waarom deze past

Verloc denkt dat hij de touwtjes in handen heeft, en Hermann Karlovitsj ook, sinds hij in Praag een zwerver zag die zijn evenbeeld lijkt. Nabokov laat die man zelf vertellen, en dat maakt het speelser en geestiger dan Conrad.

Gedeeld: literair en psychologisch

Waarom deze past

Achter de nette buitenkant van Verloc zit een dubbelleven; achter de welbespraakte Jean-Baptiste Clamence in een Amsterdamse kroeg ook iets wat niet klopt. Camus schreef één lange monoloog, filosofischer dan Conrad en net zo moreel ongemakkelijk.

Gedeeld: literair, psychologisch en moreel grijze hoofdpersoon

Waarom deze past

Conrad heeft weinig op met de idealisten in Verlocs winkel. Hermans heeft weinig op met iedereen: Lodewijk Stegman komt verbitterd terug uit Indonesië en kijkt met afkeer naar het naoorlogse Nederland. Een Nederlandse klassieker vol wrok en cynisme.

Gedeeld: literair en psychologisch

Waarom deze past

Een winkeltje als dekmantel in Londen, een technische school vol intriges in Vlaanderen: bij Conrad en bij Louis Paul Boon broeit van alles achter een burgerlijke gevel. Boon schrijft rauwer, met machtsstrijd en bedrog in plaats van spionage.

Gedeeld: literair en moreel grijze hoofdpersoon

Waarom deze past

Verloc staat achter de toonbank en leidt een dubbelleven; Ethan Hawley staat als bediende achter de toonbank en vraagt zich af hoe eerlijk hij eigenlijk wil blijven. Steinbeck volgt die twijfel langzaam en psychologisch, in een havenstadje aan de Amerikaanse oostkust.

Gedeeld: literair, psychologisch en langzaam opbouwend

Waarom deze past

Wie in De geheim agent genoot van de ironie waarmee Conrad zijn sjacheraars en informanten beschrijft, vindt die toon terug bij Joseph Roth. Zijn Duitse hoofdstad na 1918 zit vol gelukzoekers en geldzorgen, en een jonge erfgenaam moet er een bank overeind houden.

Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en moreel grijze hoofdpersoon

Waarom deze past

Wie De geheim agent las om de vragen over schuld en verantwoordelijkheid, vindt bij Dostojevski een nog grotere versie: een vader die zijn gezin met wreedheid en hebzucht regeert, en zonen die elk een andere kant op willen. Lang en traag, met een misdaad in het hart.

Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch

Waarom deze past

Verloc leeft aan de rand van de samenleving, tussen twee werelden in. Harry Haller, de eenzame intellectueel van Hesse, voelt zich half mens en half wolf. Veel minder politiek dan Conrad en veel meer naar binnen gekeerd: een psychologische klassieker.

Gedeeld: literair en psychologisch