Maurits Akelei en Archibald Strohalm zijn broers in de geest: allebei kleine mannen met een eigen wereld, in een stad die over hen heen walst. Wie Het zwarte licht las, ziet in het debuut de wildere eerste versie van die figuur.
Akelei zit vast in een oude liefde die hij niet kan afsluiten. In deze late Reve raakt een ouder wordende schrijver in Frankrijk in de ban van een jongeman, een verwant portret van eenzaamheid en verlangen.
Een klokkenspeler die de stad elke dag laat luisteren maar zelf eenzaam blijft: Akelei is een kunstenaar op afstand. Reve's schilderende landmeter kiest bewust voor zijn afgelegen bestaan, net zo melancholiek en vreemd.
Gedeeld: literair, psychologisch en langzaam opbouwend
Op Akeleis verjaardag zou de wereld vergaan, en ook in Dostojevski's laatste roman gaat het steeds over zonde, schuld en verlossing. Veel groter van opzet dan Het zwarte licht, met dezelfde zwaarte onder het dagelijkse.
Het zwarte licht speelt zich af op één dag waarop alles samenkomt. Claus doet dat ook, met één familiebijeenkomst waarin oude spanningen langzaam opborrelen. Grimmiger en Vlaamser dan Mulisch.
Het zwarte licht is een kleine, duistere roman over één eenzame figuur. Capote's laatste bundel bestaat uit zulke portretten, van een moordzaak tot Marilyn Monroe, scherp getekend en met een sombere ondertoon die bij Akelei past.
Akelei is een stille, eenzame man; Hermans' hoofdpersoon is een luidruchtige, bittere. Toch staat ook hij helemaal alleen tegenover een stad die hem niet begrijpt, in een roman uit dezelfde jaren vijftig.
Op zijn verjaardag kijkt Akelei naar een leven dat aan hem voorbijgaat. Van der Heijden zet een man oog in oog met een dubbelganger, in een roman die net als Het zwarte licht om zelfbedrog en eenzaamheid draait.
Wat in Akeleis hoofd omgaat, blijft voor de stad verborgen. Bij Connie Palmen praat een vrouw alles hardop uit tegen haar psychiater, een compacte roman over de binnenwereld die net zo intiem is.
Gedeeld: literair, psychologisch en langzaam opbouwend
Mulisch schrijft in Het zwarte licht over een man die iets kwijt is en het niet terugvindt. Manon Uphoff laat een heel gezelschap zoeken naar wat ze missen, grillig, beeldend en met dezelfde duistere ondertoon.
Akelei speelt elke dag voor een stad die hem nauwelijks ziet staan. Esther Gerritsen schreef over een vrouw die zich voor iets bijzonders bestemd voelt, droog, ongemakkelijk en net zo raak over eenzaamheid.
Gedeeld: literair, psychologisch en langzaam opbouwend