Butler laat Californië uit elkaar vallen door klimaatverandering en economische ineenstorting. Net als bij Le Guin draait het om wat roofbouw met mensen en hun omgeving doet. Grimmiger en langer, met hetzelfde morele gewicht en net zo weinig mededogen voor de daders.
Amerika is bezet en verdeeld door Duitsland en Japan, en Dick volgt meerdere personages die elk op hun eigen manier met die overheersing leven. Wie bij Le Guin geraakt werd door de afwisseling tussen bezetter en onderdrukte, vindt hier datzelfde wisselende perspectief.
Cherryh kruipt in de huid van de mri, een volk van huursoldaten dat na een verloren oorlog op de woestijnplaneet Kesrith woont. Net als de Athsheanen bij Le Guin zie je een vreemd volk van binnenuit, terwijl grotere machten over hun lot beslissen.
Le Guin laat je kijken door de ogen van een volk dat anders denkt dan de mens; Brin doet dat met dolfijnen die samen met een menselijke bemanning op een vreemde oceaanplaneet vastzitten. Meer avontuur en minder somberheid, wel weer met steeds een andere stem aan het woord.
Gedeeld: meerdere vertellers, spanning en expliciet geweld
Zeven pelgrims reizen naar de afgelegen planeet Hyperion en vertellen onderweg elk hun eigen verhaal. Dat spel met stemmen ken je uit Le Guins boek, waar je kolonisten en inheemse bewoners om beurten hoort. Simmons bouwt trager en duisterder op, in een veel groter heelal.
Wat gebeurt er met een samenleving nadat het geweld is begonnen? Bij Le Guin zie je het op Nieuw Tahiti ontstaan, bij Brin zie je de nasleep in een kapot Amerika, door de ogen van een eenzame zwerver. Avontuurlijker, met één hoofdpersoon in plaats van meerdere stemmen.
Selver groeit bij Le Guin uit tot leider van een volk dat genoeg heeft van onderdrukking. Heinlein verplaatst die opstand naar een Amerika dat door een religieuze dictatuur wordt beheerst. Rechtlijniger en met meer actie, minder twijfel over wie gelijk heeft.
Het bos als hele wereld: dat verbindt Le Guins planeet met de afgezonderde jeugd van Hulsts tweelingbroers, tussen verboden boeken en muziek. Geen sciencefiction, wel een literaire roman met een donkere ondertoon die net zo langzaam aanzwelt.
De kolonisten van Nieuw Tahiti vinden dat zij de orde bepalen; bij Schaap is het een machine die alles wat afwijkt wegdrukt. Twee verhalen over een opgelegde orde en de mensen die eronder lijden, waarvan dit Nederlandse boek het kortere en snellere is.
Op Dicks aarde regeert een elite van hoogbegaafden en telepaten, en gewone mensen als bandenprofileerder Nick Appleton tellen niet mee. Dezelfde verhouding tussen heersers en wie zij minderwaardig vinden drijft het verhaal van Selver, al is Dick luchtiger en wranger.