De saxofoon van Dhooge overleeft twee wereldoorlogen; Lemaitre begint vlak na de eerste, met twee oud-soldaten die een gewaagde zwendel opzetten. Net zo schelms en zwartgallig, met de geschiedenis als speeltuin.
Gedeeld: historische setting, literair en met humor
Een instrument dat anderhalve eeuw geschiedenis vertelt, of Verhulst die de hele mensheid samenvat in één dun boek: beide schrijvers kijken met spot en liefde naar onze geschiedenis, en geen van beiden neemt die al te plechtig.
Gedeeld: literair, historische setting en met humor
Ook Pieter Bas kijkt plechtig terug op een leven in de negentiende eeuw, en juist die deftige toon maakt het zo grappig. Bomans is ouder en braver, maar zijn ironische verteller is verwant aan Dhooges saxofoon.
Gedeeld: met humor, historische setting en literair
Muziek als rode draad door de geschiedenis: bij Dhooge vertelt een saxofoon, bij Arthur Japin wil een meisje eind negentiende eeuw zangeres worden tegen alle verwachtingen in. Ernstiger, maar net zo vol liefde voor muziek.
Gedeeld: historische setting, literair en emotioneel
Ook hier kruist een verhaal echte figuren uit de muziek- en kunstwereld, met Stravinsky en een jonge Susan Sontag. Arthur Japin speelt net als Dhooge met feit en verzinsel, literair en vol ideeën.
De saxofoon is getuige van jazzclubs en wereldoorlogen; Waterdrinker kijkt vanuit zijn Russische woonkamer naar revolutie en tsaren. Twee verhalen waarin één plek of voorwerp de grote geschiedenis laat passeren, met een vleugje spot.
Gedeeld: historische setting, literair en met humor
Een levensverhaal vol toevalligheden en grote gebeurtenissen, verteld vanuit een gevangeniscel: Waterdrinker maakt er net als Dhooge een schelmenroman van, vol ironie en geschiedenis.
Een saxofoon of een ontsnapte honderdjarige: beide vertellers zijn ooggetuige van een eeuw oorlog en wereldpolitiek, en nemen het allemaal niet al te serieus. Jonasson is iets platter en sneller, Dhooge muzikaler.
Abdolah vertelt de geschiedenis van Perzië als een verhaal met een knipoog, rond een sjah die liever jaagt dan regeert. Net als Dhooge mengt hij historische figuren met fabelachtige humor.
Gedeeld: historische setting, literair en emotioneel
Een verteller die geschiedenis naspeelt in de stem van een ander: bij Dhooge een saxofoon, bij Vázquez Montalbán een broodschrijver die Franco zelf moet laten spreken. Literairder en politieker, maar even ironisch.
Gedeeld: historische setting, literair en langzaam opbouwend