Maurice Castle en dokter Plarr uit De consul honorair zijn allebei stille mannen die tussen loyaliteiten klem raken. Bij Plarr is het een ontvoering door guerrillastrijders in Noord-Argentinië die alles op scherp zet. Greene op zijn best: spannend, menselijk en moreel ingewikkeld.
Gedeeld: literair, psychologisch en moreel grijze hoofdpersoon
De privé factor laat de geheime dienst zien als een saai kantoor vol ambtenaren; Conrad deed dat al in 1907, met een Londense winkelier die voor een buitenlandse ambassade spioneert. Trager en ironischer, met hetzelfde contrast tussen huiselijk leven en verraad.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Castle bewaakt zijn rustige gezinsleven zorgvuldig; Ethan Hawley, bediende in een havenstadje, wil het zijne juist veranderen en twijfelt hoe ver hij daarvoor mag gaan. Steinbeck beschrijft net als Greene een fatsoenlijke man in een moreel grijs gebied.
Gedeeld: literair, psychologisch en moreel grijze hoofdpersoon
Wat Castle het meest vreest, is dat zijn zorgvuldig opgebouwde thuis openbreekt. In de roman van Ian McEwan gebeurt dat met een wetenschapsjournalist die na een ongeluk in het Engelse land wordt achtervolgd door een vreemde. Spanning die vooral in het hoofd zit, net als bij Greene.
De privé factor draait om een man die thuis iemand beschermt die het systeem liever kwijt zou zijn. Joseph Conrad schreef daar een vroege, korte variant op, aan boord van een zeilschip in de Golf van Siam, met een kapitein die zijn eigen oordeel moet volgen.
Gedeeld: literair, psychologisch en moreel grijze hoofdpersoon
Een huwelijk tegen de achtergrond van de Koude Oorlog: bij Greene in een Londense voorstad, bij Saul Bellow in Boekarest, waar een decaan uit Chicago met zijn vrouw heen reist omdat haar moeder op sterven ligt. Rustiger, met net zoveel oog voor liefde onder druk.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Castle is getekend door zijn jaren in Zuid-Afrika, waar hij Sarah leerde kennen. Orwell neemt je mee naar het koloniale Birma, waar een Engelse houthandelaar met een moedervlek zich steeds slechter thuis voelt tussen zijn landgenoten. Twee Britten die niet meedoen met de rest.
Gedeeld: literair, psychologisch en langzaam opbouwend
Greene ontdoet het spionageverhaal van alle glamour; Paul Auster doet hetzelfde met de detective. Zijn drie korte romans gaan over schaduwen, observeren en identiteit, en zijn net zo ingetogen en psychologisch als De privé factor.
Gedeeld: literair, psychologisch en langzaam opbouwend
Het kantoor van Castle is een wereld van procedures, dossiers en onzichtbare bazen. Kafka trekt dat door tot het uiterste: een landmeter die het slot boven het dorp maar niet bereikt. Absurder dan Greene, met dezelfde druk van een systeem dat je niet ziet.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Londen in een ander 1982, waarin Groot-Brittannië de Falklandoorlog verloor: Ian McEwan zet een stel onder druk met een kunstmatige mens in huis. Net als De privé factor gaat het over vertrouwen binnen een relatie en wat je voor de ander verzwijgt.
Gedeeld: literair, psychologisch en relatie en huwelijk