Boeken zoals De nachtwacht

Waarom deze past

Waar Waters terugloopt van 1947 naar 1941, laat Grass een journalist graven in de nacht dat de Wilhelm Gustloff zonk. Ook hier draagt een latere generatie de oorlog mee zonder hem helemaal te begrijpen, maar Grass is grimmiger en spotziek waar Waters ingetogen blijft.

Gedeeld: historische setting, literair en oorlog

Waarom deze past

Net als De nachtwacht gaat Fallada niet over generaals maar over gewone stadsmensen die in oorlogstijd iets verbergen. Berlijn onder de nazi's in plaats van het gebombardeerde Londen, strakker als spanningsverhaal, met dezelfde aandacht voor wat angst met een huwelijk en een buurt doet.

Gedeeld: historische setting, oorlog en emotioneel

Waarom deze past

Twee oude zussen die als kind uit elkaar zijn gehaald, praten zich in een kuuroord terug naar de oorlogsjaren. Net als bij Waters begrijp je het heden pas als het verleden zich laag voor laag opent, alleen springt De Loo heen en weer in plaats van achteruit te tellen.

Gedeeld: meerdere tijdlijnen, historische setting en oorlog

Waarom deze past

Kay, Helen, Viv en Duncan dragen in De nachtwacht keuzes uit de oorlog mee die ze niet hardop noemen. 't Hart laat in zijn roman over een apotheker uit Maassluis zien hoe zo'n keuze uit mei 1940 jaren blijft doorzeuren, rustiger verteld en met een vleugje humor.

Gedeeld: oorlog, langzaam opbouwend en literair

Waarom deze past

Waters laat je in De nachtwacht achteruit door de tijd reizen om te snappen wat haar personages is overkomen. Allende doet iets vergelijkbaars door een vluchtelingenkind uit de jaren dertig te koppelen aan een kind van nu, met meer open emotie en een breder politiek verhaal.

Gedeeld: meerdere tijdlijnen, emotioneel en historische setting

Waarom deze past

Bij Waters vallen de puzzelstukjes pas op hun plaats als je terugbladert in de tijd. Böll kiest een andere aanpak: iemand verzamelt alles over één eigenzinnige vrouw, zodat haar leven in oorlogstijd zich via tientallen stemmen ontvouwt, ironischer dan De nachtwacht.

Gedeeld: literair, meerdere vertellers en historische setting

Waarom deze past

Wat De nachtwacht stil laat broeien, vriendschap en verlangen die niet benoemd worden met de oorlog als dreiging op de achtergrond, doet Van den Brink in een veel korter boek over twee jongens op het water. Ingetogen, precies en met veel aandacht voor lichaam en beweging.

Gedeeld: literair, emotioneel en langzaam opbouwend

Waarom deze past

De Beauvoir laat Jean Blomart, zoon van een rijke Parijse drukker, terugkijken op de keuzes die hem tot in de oorlog brachten. Net als De nachtwacht draait het om schuld en liefde in een stad onder druk, maar hier staan politieke idealen veel meer op de voorgrond.

Gedeeld: literair, oorlog en emotioneel

Waarom deze past

Waters kijkt naar Londenaren die de oorlog doorkomen door hun leven geheim te houden. Lanoye volgt een Antwerpse theaterman en zijn familie door de bezetting, een verhaal over de dunne grens tussen aanpassen en meedoen dat net zo genuanceerd is.

Gedeeld: historische setting, literair en oorlog

Waarom deze past

Bölls korte roman volgt soldaten in de laatste maanden van de oorlog, als het Duitse leger uit elkaar valt. Het is de andere kant van de oorlog die in De nachtwacht op Londen neerkomt: losse levens die elkaar even raken, kaal en ingetogen verteld.

Gedeeld: literair, oorlog en meerdere vertellers

Waarom deze past

Een klasgenoot vertelt over Joachim Mahlke, de tengere jongen uit Danzig die met gewaagde stunts indruk wil maken. Zoals Waters kijkt Grass terug op de oorlogsjaren via iemand die er niet los van komt; dit tweede deel van de Danzig-trilogie lees je prima los.

Gedeeld: literair, historische setting en oorlog

Waarom deze past

Drie broers vertellen over het verval van de familie Compson, en pas gaandeweg valt het verhaal op zijn plek. Wie in De nachtwacht graag zelf de verbanden legde, vindt bij Faulkner een veel uitdagender versie van dat spel met vertellers en tijd.

Gedeeld: literair, meerdere vertellers en langzaam opbouwend