De diamant reist eeuwenlang van eigenaar naar eigenaar, en zo trekt ook bij Grass een pratende vis door de hele geschiedenis heen. Dikker en wilder dan Mulisch' vroege roman, maar met dezelfde spot met mythes en grote verhalen.
Gedeeld: literair, met humor en meerdere tijdlijnen
Mulisch jaagt in De diamant in sneltreinvaart door de eeuwen; Verhulst doet dat met de complete geschiedenis van de mens in een dun boek. Brutaal, grappig en een tikje cynisch, net als het verhaal van de vervloekte steen.
Een legende over een vervloekte steen op de hak nemen: dat doet Mulisch in De diamant. Calvino doet hetzelfde met ridderverhalen, met een held die eigenlijk niet bestaat, kort, droog en ironisch.
Gedeeld: met humor, literair en historische setting
Mulisch speelt in De diamant met oude verhalen en hun overdrijving. Pfeijffer laat een opschepperige baggeraar zijn eigen legende vertellen, barok, grappig en net zo vol ongeloofwaardige wendingen.
Wie de absurde ironie van De diamant kon waarderen, vindt bij Calvino een fabel over een edelman die letterlijk in tweeën wordt geslagen. Kort, speels en met een verrassend serieuze ondertoon.
De diamant springt van India naar Rome en Amsterdam; Waterdrinker blijft thuis en laat vanuit zijn raam een eeuw revolutie, terreur en chaos voorbijtrekken. Persoonlijker en serieuzer, maar met dezelfde ironische blik op menselijke dwaasheid.
Gedeeld: literair, met humor en meerdere tijdlijnen
Mulisch neemt in De diamant hebzucht en bijgeloof op de korrel. Waterdrinker zet een jonge jurist midden in het uiteenvallende Moskou van 1991, met dezelfde ironie, veel vaart en een stoet schimmige figuren.
De diamant is een vroege Mulisch vol spot; Drie melodrama's is een vroege Hermans vol gemene humor. Drie korte romans uit dezelfde jaren vijftig, vlot en duister, van een schrijver die net als Mulisch graag met verwachtingen speelt.
Mulisch lacht in De diamant om mensen die zich door hebzucht laten leiden. Elsschot doet dat met een gezelschap landgenoten dat in een hotel de oorlog ziet uitbreken en er toch zaken in ruikt, kort, droog en ironisch.
Ook Elsschots debuut is een vroege roman vol ironie, over de gasten en eigenaars van een goedkoop Parijs pension. Kleiner van opzet dan De diamant, maar net zo scherp in het blootleggen van menselijke zwakte.
Mulisch speelt in De diamant de verteller die overal om lacht. Thomése doet dat met zijn alter ego J. Kessels op een absurde zoektocht in Hamburg, platter, harder en veel grover van toon.
De vervloekte steen van Mulisch had zo uit een verhaal van Gogol kunnen komen. Deze nieuwe keuze bevat absurde, grappige en soms spookachtige verhalen van de Russische meester van de satire.
Gedeeld: met humor, literair en historische setting