Na het Wenen van De derde man nog een stad vol spionnen van Graham Greene: Havana vlak voor Castro, waar een stofzuigerverkoper voor de Britse geheime dienst gaat werken en bronnen verzint. Lichter en grappiger, met dezelfde scherpe blik op geheime diensten.
Greene liet zich voor De derde man inspireren door de verwoeste Oostenrijkse hoofdstad. Joseph Roth, zelf Oostenrijker, schreef al in de jaren twintig over een verslagen officier die in het onrustige Berlijn hogerop wil. Even kort, even kil, met een hoofdpersoon die je niet vertrouwt.
Rollo Martins hoort in De derde man van elke getuige een ander verhaal. Ook in dit boek van de Vlaamse schrijver Bob Van Laerhoven, over het einde van een dictatuur in een verzonnen Zuid-Amerikaans land, zegt de titel al dat niet iedereen de waarheid spreekt. Zwaarder van toon dan Greene.
Rollo Martins wil weten wie zijn vriend Harry Lime echt was; Nick Carraway raakt in de ban van zijn buurman Jay Gatsby, over wie iedereen iets anders vertelt. Fitzgerald is literairder en zonniger, maar je zoekt net zo nieuwsgierig mee.
Gedeeld: literair, toegankelijk en historische setting
Het puin, de zwarte handel en de kou van Wenen maken De derde man tot een sfeerstuk. F. Scott Fitzgerald schreef zijn eigen naoorlogse stad: Manhattan, een lentenacht net na de Grote Oorlog, met feestende studenten en terugkerende soldaten. Kort en vol sfeer.
Gedeeld: historische setting, literair en snel tempo
Wie in De derde man de speurtocht van Rollo Martins het spannendst vond, kan terug naar de bron van het genre: een bundel Sherlock Holmes-verhalen van Arthur Conan Doyle. Ouderwetser van toon, met in elk verhaal een nieuw raadsel.
Gedeeld: spanning, historische setting en snel tempo
De derde man laat zien hoe mensen zich gedragen als het gezag in een stad wankelt. Michail Boelgakov deed dat met een Russische hoofdstad vol nieuwe comités en woningcommissies, en een wetenschapper met een gewaagd experiment. Bijtend grappig in plaats van spannend.
Rollo Martins reist naar Wenen uit trouw aan een oude schoolvriend. Die trouw tussen twee mannen staat ook centraal in de dunne roman van John Steinbeck over twee seizoenarbeiders in het Amerikaanse westen. Even kort en vlot te lezen, met meer ontroering en minder spanning.
Gedeeld: toegankelijk, historische setting en literair