Alfred Issendorf zoekt bewijs in het hoge noorden van Noorwegen, en ook bij Knausgård belandt een jonge man aan een afgelegen fjord. Allebei blijven ze er vreemden; Knausgård is trager en persoonlijker, Hermans scherper en geestiger.
Zoals Alfred zonder luchtfoto's nergens komt, komt K. maar niet binnen bij de instanties die hem zouden moeten helpen. Kafka's roman is nog absurder en benauwender, maar het gevoel van een tocht die steeds vastloopt, ken je uit Nooit meer slapen.
Ook Buwalda zet een Nederlander vast in een ijskoude, verlaten uithoek, ver van zijn vertrouwde wereld. Waar Alfred worstelt met de nalatenschap van zijn vader, draait het hier om vaders en zonen rond de olie-industrie; groter van opzet, net zo psychologisch.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Alfred wil met één vondst zijn naam vestigen, en ook Nabokovs schaakwonder Loezjin leeft voor een obsessie die hem opslokt. Een psychologisch fijnmazige roman over ambitie die zijn eigen drager uitput, met meer melancholie dan humor.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Waar Alfred een paar weken het veld in zou gaan en verdwaalt in zijn eigen plannen, blijft Hans Castorp veel langer in de bergen dan bedoeld. Mann neemt ruim de tijd en filosofeert meer, maar ook hier stelt de berg een jonge held op de proef.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Nooit meer slapen volgt een jongeman die te veel wil bewijzen; Bellow volgt een veertiger op één dag waarop alles tegenzit. Een korte, scherpe roman over falen en de schaduw van een vader, met dezelfde mengeling van pijn en droge humor.
Hermans laat zijn geoloog vechten tegen moeras, muggen en twijfel; bij Camus houdt een arts stand in een afgesloten stad. Allebei romans over mensen die doorgaan zonder zekerheid dat het zin heeft, Camus wat filosofischer van toon.
Alfred hoopt de goedkeuring van zijn hoogleraar te verdienen, en bij Bordewijk staat een jonge leraar voor een klas die hem op de proef stelt. Kort, strak en onderkoeld geschreven, met hetzelfde knellende gevoel dat het weleens mis kan gaan.
De droom van Alfred om iets te bewijzen botst steeds op een wereld die niet meewerkt. Nabokov drijft dat absurde gevoel verder door met een veroordeelde man in een verzonnen land, een benauwend en geestig boek voor wie Hermans' ironie waardeert.
In Nooit meer slapen loopt een zoektocht naar bewijs vast in twijfel aan alles. Auster speelt in drie korte romans met dezelfde onzekerheid, via speurders die steeds minder zeker weten wat ze zoeken; koeler, stedelijker en net zo verontrustend.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Alfred trekt de wildernis in voor een vader die er niet meer is; Steinbecks Joseph Wayne begint ver van huis een boerderij in Californië. Een trage roman over een man en het land dat hem vormt, bijna mythisch van toon.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch