Mulisch probeert in De compositie van de wereld alles onder één principe te vangen. Wessel te Gussinklo kijkt naar de grote dromen achter culturen, geloven en ideologieën, net zo groots van ambitie en net zo eigenzinnig.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Net als Mulisch werkte Frederik van Eeden jarenlang aan één filosofisch hoofdwerk, opgebouwd uit korte, aforistische stukken. Een eigenzinnige poging om denken en taal te ordenen, van een schrijver die ook graag groots dacht.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Mulisch speelt met tijd, muziek en natuurkunde om orde te vinden in de chaos. Borges volgt in deze vroege essays het idee van eeuwigheid door de filosofie heen, kort, belezen en vol speelse verwondering.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Ook Carry van Bruggen schreef naast haar romans een filosofisch hoofdwerk. Zij volgt de opmars van het individu door de literatuur, een ambitieuze denkoefening die goed naast De compositie van de wereld staat.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
De compositie van de wereld is Mulisch' poging om het denken zelf te ordenen. Hannah Arendt onderzoekt in het eerste deel van Het leven van de geest wat denken eigenlijk is en doet, helder en diepgravend.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Mulisch bouwt voort op een lange Duitse traditie van grote systeemdenkers. Thomas Mann schrijft in deze twee essays over de twee filosofen die hem als jonge schrijver vormden.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Waar Mulisch één ordenend principe zoekt, vertrekt Camus juist vanuit de gedachte dat er geen hoger doel is. Een kort, helder filosofisch essay dat een mooi tegenwicht vormt voor de ambitie van De compositie van de wereld.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
De compositie van de wereld wil de hele werkelijkheid overzien. Stefan Hertmans vraagt zich af of je je eigen tijd wel kunt begrijpen terwijl je erin leeft, bescheidener en actueler, maar net zo gericht op het grote geheel.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
Mulisch zoekt het principe achter natuur, muziek en geschiedenis; Aristoteles zocht het principe achter al het leven. Dit klassieke traktaat is de oervorm van het soort denken waar Mulisch zich aan waagde.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Mulisch denkt over de wereld vanuit muziek en natuurkunde; Willem Jan Otten denkt na over wat er gebeurt als je bidt. Een persoonlijke, ingetogen beschouwing die laat zien hoe ver je met één vraag kunt komen.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch
Ook Gerrit Krol was een schrijver met een voorliefde voor wiskunde en systemen. In deze colleges ontleedt hij hoe literatuur en leugen werken, met dezelfde mix van rekenlust en zelfspot als Mulisch.
Gedeeld: literair, langzaam opbouwend en psychologisch
De compositie van de wereld bouwt een systeem; De Beauvoir bouwt in dit essay een ethiek op het existentialisme. Strakker en politieker dan Mulisch, maar met dezelfde wil om het denken een vaste grond te geven.
Gedeeld: langzaam opbouwend, literair en psychologisch