Waarom deze past
Bartje zwijgt veel en denkt des te meer, op een arm Drents erf rond 1930. Een generatie eerder doet Theo Thijssens Amsterdamse twaalfjarige precies hetzelfde, met een binnenwereld vol grootse plannen die hij aan niemand vertelt. Grappiger en meer stad, even teder.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en langzaam opbouwend
Waarom deze past
De Drentse boerenjongen Bartje heeft een Vlaamse neef in Lewie uit Zichem, die zich met kwajongensstreken verzet tegen streng opgroeien. Ernest Claes schrijft vrolijker en ondeugender dan Anne de Vries, maar ook bij hem is het platteland karig en de vader hard.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en toegankelijk
Waarom deze past
Bartje kijkt als kind scherp naar een wereld die hij niet zelf heeft gekozen; de verteller van Oeroeg doet dat op een Indische plantage, met een Indonesische vriend aan zijn zijde. Hella Haasse schrijft korter en melancholieker, over een jeugd die niet blijft.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en toegankelijk
Waarom deze past
Wie in Bartje vooral de stille armoede en het harde werken raakte, vindt bij Flaubert een Normandische dienstbode die haar leven lang zwoegt en weinig terugkrijgt. Een korte, ingetogen novelle, Franser van toon maar net zo mild voor zijn eenvoudige hoofdpersoon.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en langzaam opbouwend
Waarom deze past
De strenge kerk en de zwijgzame vader van Bartje hebben hun tegenhanger in de gereformeerde dorpen langs de Nieuwe Waterweg van Maarten 't Hart. Ook zijn jonge hoofdpersoon groeit op tussen dogma's en water en leert op een eigen manier kijken. Iets ouder van leeftijd, met droge humor.
Gedeeld: emotioneel, langzaam opbouwend en toegankelijk
Waarom deze past
De heide is voor Bartje wat boeken zijn voor Multatuli's held: een uitweg uit een benauwd huishouden. Woutertje leeft in een kleinburgerlijk negentiende-eeuws gezin dat hem niet begrijpt, en de schrijver steekt de draak met iedereen om hem heen. Scherper en grilliger dan De Vries.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en langzaam opbouwend
Waarom deze past
Een kind dat in de jaren dertig opgroeit en de volwassenen nauwkeurig gadeslaat: dat verbindt Bartje met Scout Finch uit Alabama. Harper Lee voegt er een rechtszaak en een vader met principes aan toe. Een Amerikaanse klassieker die net zo goed werkt als jeugdherinnering.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en toegankelijk
Waarom deze past
Bartje botst met de regels van zijn ouders en zoekt de vrijheid buiten. Italo Calvino trekt dat ver door: een Italiaanse baronszoon klimt na een ruzie aan tafel in een boom en weigert ooit nog naar beneden te komen. Speels en fabelachtig, waar De Vries realistisch blijft.
Gedeeld: historische setting, langzaam opbouwend en toegankelijk
Waarom deze past
Armoede kleurt elke bladzijde van Bartje, en ook bij Carry van Bruggen is geld nooit ver weg. Haar Bennie is zwak van gestel en wil per se hogerop, weg uit de stegen waar hij geboren werd. Een kleine, schrijnende klassieker uit het begin van de twintigste eeuw.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en langzaam opbouwend
Waarom deze past
Wie in Bartje meeleefde met een slim kind uit een arm gezin, vindt bij Stijn Streuvels een Vlaams meisje dat dankzij een studiebeurs uit haar milieu mag stappen. Literairder en trager dan De Vries, met dezelfde vraag wat talent kost als je van niks komt.
Gedeeld: emotioneel, langzaam opbouwend en literair
Waarom deze past
Bartje praat weinig en ziet alles; Bernlefs dertienjarige Max wil zelfs helemaal onzichtbaar worden. Een Amsterdamse naoorlogse jeugd vol eigenaardige plannen, poëtischer en stiller dan het Drentse platteland van Anne de Vries.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en langzaam opbouwend
Waarom deze past
Wie in Bartje genoot van de blik van een kind op de grote mensen, kan terecht bij Carry van Bruggen, die haar jongere zelf aan het woord laat. Gevoeliger en meer naar binnen gekeerd, met de seizoenen als ritme van een jeugd.
Gedeeld: emotioneel, historische setting en langzaam opbouwend
Redactie Leesradar Bijgewerkt op
